خرد ۲۱۱۳۹۱
 

سایت اردنی السبیل در مطلبی به نقل از خانم «نزیهه محمد سلیمان عیسی» ادعا کرده است که امام صدر و همراهان‌اش در محل اتاق اعدام در باب العزیزیه‌ی طرابلس به شهادت رسیده اند. وی گفته است که به صورت  اتفاقی از این راز آگاه شده است و ۳۳ سال آن را نگه داشته است تا به سرنوشت خلبان ویژه‌ی قذافی (الیازجی) دچار نشود؛ اما اکنون گمان می‌کند که آن‌چه در لیبی روی داد و به ویژه پس از مرگ قذافی، طلب می‌کند که حقیقت آشکار شود.

 نزیهه سلیمان کیست؟

زندگی‌نامه‌ی مشخصی از خانم نزیهه محمد سلیمان عیسی در دست نیست؛ اما اطلاعات پراکنده‌ی منتشر شده در مطلب السبیل و دیگر سایت‌ها وی را داستان‌نویسی اردنی معرفی می‌کنند که از پدری لیبیائی و مادری ترک تبار در اردن به دنیا آمده است. پدر وی در زمان اشغال لیبی به دست ایتالیائی‌ها به اردن هجرت کرد. بر اساس ادعای السبیل، خانم سلیمان در بین سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۵۹ مترجم سفارت پادشاهی لیبی در لندن بوده است و پس از کودتای ۱۹۶۹ قذافی،‌ به عنوان مترجم در خانه‌ی قذافی خدمت کرده است. وی، صفیه فرکاش ـ همسر قذافی- را در دیدار با همسران سران کشورها همراهی می‌کرده و  گفته می‌شود که در اواخر دهه‌ی هفتاد میلادی، همسر قذافی را از خطر دزدیده شدن در بارسلون نجات داده است.

تا کنون از وی کتاب‌های داستانی و جدالی با سرنوشت (صراع مع القدر)، نظراتی در باب زندگی، کیفر و پاداش (نظرات فی الحیاه عن العقاب و الثواب) و معجزه منتشر شده اند. آخرین داستان خانم سلیمان، معجزه‌ی دیگر (المعجزه الأخری) نام دارد که به زودی منتشر خواهد شد و در واقع خبر نقل شده از وی نیز، گزارشی از داستان معجزه‌ی دیگر خانم سلیمان است که با هدف معرفی داستان، در آستانه‌ی رونمایی آن در اتحادیه‌ی نویسندگان و ادیبان اردنی منتشر شده است.

 نزیهه سلیمان چه می‌گوید؟

محمد الداوود خبرنگار السبیل –که این خبر را منتشر کرده است- در توضیح این خبر نوشته است که نزیهه سلیمان پیشتر به او گفته بود که از راز قتل امام موسی صدر باخبر است؛ ‌چرا که در آن زمان در لیبی بوده و به عنوان مترجم در وزارت خارجه‌ی لیبی مشغول به کار بوده است. ظاهراً معجزه‌ی دیگر، نام داستانی است که در آن خانم سلیمان در آن به تفصیل به روایت خود از داستان کشته شدن امام صدر می‌پردازد. اما نکته‌ی اصلی این است که وی این داستان را بر اساس اظهارات ‌فردی به نام «یوسف الدبری» نقل می کند که سایت السبیل او را از محافظان شخصی و مورد اعتماد قذافی و رئیس سازمان امنیت لیبی معرفی کرده است.

در واقع، منبع خبر ادعایی، همسر لبنانی یوسف الدبری است که از دوستان نزیهه سلیمان بوده و با وی روابط خانوادگی داشته است. دوست نویسنده در زمان اشتغال یوسف الدبری در سمت رایزنی نظامی سفارت لیبی در لبنان با  ازدواج کرده است. روابط دوستانه و خانوادگی خانم سلیمان و همسر یوسف الدبری، وی را ناخواسته در معرض اطلاع از راز سرنوشت امام صدر و همراهان اش قرار داده است. خانم سلیمان به رغم ادعای اطلاع از جزئیات مطلب، به بیان کلیاتی مبهم بسنده کرده است؛ و بیان جزئیات تفصیلی را به یوسف الدبری (منبع اصلی خبر) واگذار کرده و گفته است: «او باید حرف بزند تا وجدان اش راحت بشود، چرا که او حقیقت را می‌داند.»

در داستان خانم سلیمان، به روایت یوسف الدبری، قذافی، در سالن دفاتر (قاعه المکاتب) در حالت استیصال قدم می‌زند و به صندلی‌ها لگد می‌زند و وسائل روی میزها را با دستان‌اش به هم می‌ریزد و بر سرزنان از حاضران می‌خواهد که سالن را ترک کنند. این‌ها نشانه‌هایی از رفتار قذافی هستند که بدون اشاره به زمان معین در متن خبر السبیل نقل شده‌اند و به قتل امام صدر تعبیر شده اند. خانم سلیمان سپس به جزئیات نقشه‌ی طراحی شده برای خروج از معضل پیش آمده (با فرستادن دو نفر به شکل امام صدر و همراهان اش به ایتالیا و اعلام خروج آنان از لیبی) اشاره می‌کند. این روایت از سوی کسانی چون عبدالرحمن شلقم و عبدالمنعم الهونی بارها نقل و نقض شده است؛‌ تفاوت روایت خانم سلیمان، اندکی خیال‌پردازی در توصیف بیشتر داستان است. باید منتظر نشر داستان کامل معجزه‌ی دیگر بود، تا بتوان در باب ارزش خبری محتوای آن داوری و اظهار نظر کرد.

 اخبار منفی در مورد امام موسی صدر نادرست است و مبانی اطلاعاتی و کارشناسی ندارد

مهندس مهدی فیروزان، خواهرزاده‌ی امام صدر در واکنش به این اظهارات ضمن تکذیب آن، از تشدید فعالیت‌های کمیته‌ی تحقیق لبنانی-لیبیائی برای جست‌و جوی بیشتر امام صدر خبر داد. داماد امام صدر به ایسنا گفته است: «خانواده‌ی امام موسی صدر در مدت اخیر و پس از سقوط قذافی اظهارات متناقض بسیاری شنیده است -که البته قابل پیش‌بینی بود- ؛ زیرا برخی از نزدیکان قذافی با هدف تبرئه‌ی خود اخباری را جعل می‌کردند. عده‌ای دیگر برای حضور بیشتر در صحنه‌ی سیاسی داشتن اخبار مختلف را امتیازی برای خود می‌دانستند و برخی نیز دیدگاه‌های قذافی را تعقیب می‌کردند و در دفاع از او اخباری کذب منتشر می‌کردند. با توجه به ارتباط خوب و مستقیمی که دولت لبنان با حکومت انتقالی لیبی دارد از نیات نهفته در این‌گونه اظهارات مطلع هستیم.  با توجه به گفت‌وگوهایی که با مقامات و حکومت انتقالی و انقلابیون داشته‌ایم و بارها هم اعلام کرده‌ایم، اخبار منفی در مورد امام موسی صدر نادرست است و مبانی اطلاعاتی و کارشناسی ندارد. »

تحلیل خبر از امام صدر نیوز:

  1. در باب سوابق دیپلماتیک خانم نزیهه سلیمان تردیدهایی وجود دارد. این که فردی با سوابق دیپلماتیک در عهد پادشاهی لیبی بتواند به حلقه‌ی خانگی قذافی راه باید،‌ و مترجم همسر او در دیدار با همسران سران خارجی شود،‌ بسیار دور از ذهن است. امکان این که وی مترجمی در وزارت خارجه‌ی لیبی باشد،‌ که گه‌گاه و به حسب نیاز برای ترجمه‌ی دیدارهای همسران سران کشورهای دیگر با همسر قذافی در جلسات رسمی به عنوان مترجم شرکت کند،‌ وجود دارد. تیتر خبری «مترجم قذافی» در خبر رسانه‌های ایرانی دور از واقع است؛ و در هیچ حال وی مترجم شخص قذافی نبوده است و چنین مطلبی در متن عربی خبر اصلی هم ذکر نشده است. به علاوه، خانم سلیمان ادعا نمی‌کند که خبر مرتبط با امام صدر را از طریق همسر قذافی،‌ یا حضور در خانه‌ی قذافی،‌ یا حتی همراهی صفیه فرکاش در سفر یا خلال دیدارهای وی با همسران سران کشورهای دیگر یا خلال مأموریت‌های دیپلماتیک به دست آورده باشد.
  2. در متن نقل شده،‌ هیچ عنصر خبری مربوط به زمان وجود ندارد. اتاق اعدام ادعایی در باب عزیزیه نیز تاکنون ناشناخته است. در هیچ متن مستندی تا کنون به وجود اتاق اعدام در باب عزیزیه اشاره نشده است. بیشتر اعدام‌ها در محیط باز و در ورزشگاه‌ها و دانشگاه‌‌ها و زندان‌ها صورت گرفته‌اند. تنها مورد اعدام گزارش شده در باب عزیزیه،‌ به دو محافظ شخصی قذافی باز می‌گردد که گفته شده در پی تعرض قذافی به همسران‌شان قصد کشتن وی را داشته اند؛ ولی پیش از عملی کردن قصد خود به طرز فجیعی در محوطه‌ی باز باب عزیزیه در برابر دیگر محافظان مثله شدند.
  3. منبع داستان خانم سلیمان،‌ یعنی یوسف الدبری شخص شاخصی در دستگاه نظامی و امنیتی قذافی نبوده است. وی جز در مقطع کوتاهی پس از برکناری ابراهیم البشاری، به عنوان سرپرست (به احتمال زیاد) امن داخلی لیبی سمت بالایی نداشته است. یوسف الدبری در تاریخ ۴ سپتامبر ۲۰۱۱ (دو هفته پس از سقوط طرابلس و دو هفته پیش از مرگ قذافی) با انتشار ویدئویی پیوستن خود به انقلابیون مصراته را اعلام کرد؛ اما از وضعیت فعلی وی خبری در دست نیست.
  4. راز ربوده شدن امام صدر، رازی سرپوشیده است که در خلال ۳۴ سال گذشته به بهترین وجهی از افکار عمومی به دور نگه داشته شده است و بیشتر روایت ها و سناریوهای موجود،‌ ساخته و پرداخته و برساخته‌ی حلقه‌ی تنگی از یاران نزدیک قذافی اند. بنابر این، خبری که منبع داستان و روایت خانم سلیمان است،‌از دو حالت بیرون نیست: یا یکی از سناریوهای متعدد قذافی است؛‌ یا داستانی پرورده‌ی ذهن داستان پردازی است که اخبار را دنبال می‌کند و با کنار هم گذاشتن جزئیات،‌ نواقص آن را با ذهن خلاقه ای باز می‌نویسد.
  5.  ادعای خانم سلیمان مبنی بر اطلاع اتفاقی از خبر قتل امام صدر،‌ به معنای آن است که رازی چنین پوشیده،‌ در خانه‌ی افسری میان‌رده چون یوسف الدبری، نقل محافل زنانه بوده و یوسف الدبری نه تنها از آن خبر داشته است؛‌ بل‌که این داستان را به همسر خود،‌ و او نیز به دوست دیرین اش نقل کرده است! این ادعا دور از واقع است. شبیه این اظهارات را عبدالمنعم الهونی در باب سرنوشت نجم الدین الیازجی نیز گفته بود و مدعی شده بود که خانواده‌ی الیازجی از راز سرنوشت امام صدر خبر داشته‌اند و علت کشته شدن وی نیز جلوگیری از انتقال و افشای این راز بوده است. برادر الیازجی به نمایندگی از خانواده، اطلاع از این راز را نفی کرد.
  6. در عین حال،‌ نقل قول خانم سلیمان و الهونی،‌بر خلاف باور عمومی است که هیچ کس از راز جنایات قذافی آگاه نیست؛‌و اگر کسی از راز سر به مهری چنین خبردار می‌شد بلافاصله کشته می‌شد. به بیان دیگر،‌ یا این افراد از راز آگاه نبوده اند و به همین دلیل زنده اند؛ یا آن باور عمومی نادرست است. در این صورت، باید افرادی باشند که از روایت‌های دیگری از سرنوشت امام صدر مطلع باشند.
  7. در باب علت عدم افشای پیش‌تر این راز از سوی خانم سلیمان،‌ وی به نکته‌ی ظریفی اشاره می‌کند که از قضا سرنخ بسیار مناسبی برای پی‌گیری منبع وی و میزان روائی روایت داستانی وی است. وی می‌گوید این راز را سال ها مخفی نگاه داشته است؛‌ تا به سرنوشت الیازجی دچار نشود. اشاره‌ی خانم سلیمان به سرنوشت نجم الدین الیازجی، خلبان ویژه‌ی قذافی راه‌گشاست. عبدالمنعم الهونی، در مصاحبه‌ی سال گذشته‌ی خود با روزنامه‌ی سعودی الحیاه‌ چاپ لندن گفته بود که باجناق وی نجم الدین الیازجی، پس از انتقال پیکر امام به سبها، برای مخفی نگه داشتن راز قتل امام صدر کشته شد. الهونی، بعدها به دروغ‌گویی تعمدی خود اذعان کرد و گفت قضیه‌ی خلبان الیازجی را به عمد به داستان امام صدر پیوند زده، تا در افکار عمومی مطرح شود و از یاد نرود. این در حالی است که گفته می‌شود هواپیمای نجم الدین الیازجی و محمد نجیب در سال ۱۹۸۳، یعنی ۴ سال پس از ربوده شدن امام صدر، پس از پرواز ناپدید شد و اعلام شد که هواپیمای‌شان سقوط کرده است. در کامنت‌های خوانندگان الحیاه خوانندگان لیبیائی نوشته بودند که هواپیمای الیازجی در سوریه نگه‌داری می‌شود و داستان سقوط و مرگ وی ساختگی بوده است. نیز در ذیل خبر مرتبط با خانم سلیمان، یکی از خوانندگان در سایت لیبیا المستقبل نوشته است که او یک سال پس از اعلام سقوط هواپیمای الیازجی، با وی هم‌سلول بوده است و علت زندانی شدن الیازجی نیز اطلاع از اسرار شخصی قذافی بوده است.
  8. برادر یوسف الدبری نیز سرنوشت مشابه و مبهمی مانند الیازجی دارد. وی نیز خلبان بوده و به آلمان پناهنده می‌شود و با پا در میانی برادراش به لیبی باز‌ می‌گردد؛ ولی در حادثه‌ای مشکوک در سال ۱۹۸۶ کشته می‌شود. در این میان سه احتمال وجود دارد: یا این تشابهات اتفاقی است و ربطی بین الهونی و الدبری وجود ندارد؛ یا یوسف الدبری هم در صدد است مانند الهونی با واسطه کردن خانم سلیمان، پرونده‌ی مرگ برادر‌اش را طرح کند؛ یا این که منبع خبر الهونی نیز همین یوسف الدبری است؛ که هم مسأله‌ی مشابهی (کشته شدن برادر در سقوط هواپیما) با عبدالمنعم الهونی دارد؛ و مهم‌تر از آن هم‌شهری وی و زاده‌ی منطقه‌ی الهون در لیبی است.
  9. در نهایت، روایت خانم سلیمان، ‌«داستانی» بیش نیست. این روایت هنوز منتشر نشده و فقط بخشی از آن رونمایی شده و نمی‌توان قصد بازاریابی را در انتشار آن انکار کرد. به هر حال،‌ باید به دنبال منبع اصلی خبر،‌ یعنی یوسف الدبری رفت و به تکذیب کلی بسنده نکرد. پی‌گیری پرونده‌ی امام صدر متأسفانه هنوز در بند سناریوهای قذافی است؛ فقط با پی‌گیری مجدانه می‌توان تک تک این سناریوها و روایت ها را تجزیه و تحلیل و ابطال کرد تا روایت حقیقی کم کم زمینه‌ی ظهور و بروز را بیابد و اسباب رهایی امام صدر و همراهان اش فراهم شود.
  10. این خبر در سایت های عربی معتبر با اقبال چندانی رو به‌رو نشد؛ اما متأسفانه، با تیتر«امام موسی صدر در کاخ قذافی شهید شد» در پاره‌ای سایت‌های ایرانی مانند مشرق نیوز، بازتاب، شفاف نیوز، افکار نیوز و انتخاب … بازنشر داده شد. شماری از این سایت‌ها حاضر به نقل تکذیبیه‌ی آقای فیروزان شدند.  متأسفانه،‌ نگاه کارشناسی به این قضیه‌ی انسانی و ملی در رسانه‌های فارسی زبان غائب است و حجت نقل چنین اخباری در سایت‌های خبری،‌ جز کلیک بیشتر برای بازاریابی و جذب آگهی بیشتر نیست. شوربختانه، انتظار علاقه مندان امام صدر پاسخ درخوری از رسانه‌های مسؤول نمی‌یابد؛ و عطش خوانندگان به دانستن سرنوشت آن عزیز، اسباب رونق بازار سایت‌های زرد شده است.
منبع: السبیل
به اشتراک بگذارید
  • Facebook
  • Yahoo! Buzz
  • Twitter
  • Google Bookmarks

  ۲ Responses to “نزیهه سلیمان: خبر شهادت امام صدر یا داستان معجزه‌ی دیگر؟”

  1. اللهم فک کل اسیر
    خوشبختانه خرداد ماه، پویایی و فعالیت سایت بیشتر از گذشته بوده است. خیلی خوشحالم و تبریک میگم.

  2. ممنون از حرکت روشنگرانه شما و واکنش به وفت شما …. خسته نباشید

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(الزامی)

(الزامی)